Nếu bạn đang tò mò rằng ổ cứng HDD đã tới lúc phải thay chưa thì việc tìm hiểu về tuổi thọ của ổ cứng HDD là điều vô cùng cần thiết, hiện nay có rất nhiều ổ cứng khác nhau và chất lượng tuổi thọ của chúng cũng khác nhau, tuy nhiên độ bền của chúng lại vô cùng lớn, nhưng khi tới lúc sắp ra đi sẽ gây phiền cho bạn khi dữ liệu sẽ bị mất đi. hãy tìm hiểu bài viết này để giúp bạn phòng ngừa trường hợp ổ cứng ra đi nhé.
Tuổi thọ ổ cứng HDD bao lâu?
Tuổi thọ của ổ cứng HDD là bao lâu?
Theo số liệu cho thấy, tuổi thọ của tuổi thọ của ổ cứng HDD bình quân là 6 năm. Tuy nhiên, không một nghiên cứu được thời gian chính xác ổ cứng HDD có thời hạn hoạt động bao nhiêu. Bởi tùy vào nhiều điều kiện khác nhau như thói quen của người dùng, thời gian dùng máy tính, ổ cứng…. Mà ổ cứng HDD có thời gian hoạt động 1 năm, 4 năm hay 5 năm, 7 năm….
Công ty sao lưu trực tuyến có trong tay hơn 25.000 ổ cứng đã tiến hành nghiên cứu và công bố như sau:
Qua nhiều năm tỷ lệ lỗi của ổ cứng HDD ngày càng tăng
- Giai đoạn đầu 1,5 năm ổ cứng có tỷ lệ lỗi là 5,1%
- 1,5 năm kế tiếp tỷ lệ lỗi giảm xuống 1,4%
- Trong 18 tháng đầu tiên khi dùng ổ cứng HDD mới hoàn toàn có 92% ổ cứng hoạt động tốt.
- Sau 3 năm sử dụng ổ cứng chỉ chạy hiệu quả khoảng 90%.
Từ những dữ liệu trên cho thấy, ổ cứng HDD có thời gian hoạt động tốt trong 4 năm đầu dưới 80%. Backblaze không cung cấp số liệu tiếp theo nhưng các chuyên gia cho rằng ổ cứng HDD có mức độ hoạt động giảm mỗi năm 12%. Đồng nghĩa với việc, trung bình tuổi thọ của ổ cứng HDD trong 6 năm và ở con số tỷ lệ 50% .
==> Xem thêm: Ổ cứng SSD tốc độ cao dành cho PC, Laptop. Giá Rẻ Nhất cùng nhiều Khuyến Mại
Tuổi thọ của ổ cứng HDD phụ thuộc vào những yếu tố nào?
Tuổi thọ ổ cứng HDD lâu dài hay không sẽ tùy thuộc vào nhiều yếu tố khác nhau. Ở đây, chúng tôi chia thành 3 nhóm chính để bạn đọc tham khảo:
Quá trình sản xuất
Bất kỳ linh kiện hay thiết bị điện tử nào một khi được tiêu thụ ra thị trường luôn có khả năng bị lỗi xuất phát từ quá trình sản xuất. Ô cứng HDD không hoạt động tốt do nguyên nhân này có đến 5,2% trong 18 tháng đầu tiên sử dụng.
Do đó, ổ cứng HDD sẽ có nhiều trường hợp không giống như độ bền đã được dự đoán trước. Mà tuổi thọ của ổ cứng có thể chỉ kéo dài từ vài thắng hoặc ngắn hơn nếu khâu sản xuất sai sót quá lớn.
Yếu tố ngẫu nhiên về môi trường
Dưới 1,4% ổ cứng bị giảm tuổi thọ do các yếu tố môi trường xảy ra ngẫu nhiên. Chẳng hạn như nhiệt độ, độ ấm hay do điện áp gây ra và thời gian dùng của ổ cứng ở khoảng 1,5 năm đầu. Cụ thể từng yếu tố môi trường ảnh hướng để hạn dùng của ổ cứng HDD như sau:
Nhiệt độ
Khi đặt máy tính ở vị trí có nhiệt độ cao và thường xuyên có nhiều bụi bẩn sẽ làm ảnh hưởng đến chất lượng linh kiện. Bởi nhiệt lượng do ổ cứng HDD tản ra sẽ không có nơi để lưu thông ra bên ngoài, sự tồn động này sẽ tác động ngược lại linh kiện. Từ đó, tuổi thọ của ổ cứng HDD cũng giảm đáng kể.
Điện áp bất ổn, chập chờn
Khi máy tính hoạt động nhưng nguồn điện không ổn định sẽ ảnh hưởng đến thời thời gian hoạt động của ổ cứng. Điều này, có thể dẫn đến tình trạng hư hỏng các linh kiện bên trong máy tính. Vì thế, việc điện áp bất ổn cũng là một trong những yếu tố làm giảm tuổi thọ của ổ cứng HDD.
Không gian
Nhiều người dùng ít khi quan tâm đến khu vực đặt ổ cứng. Tuy nhiên, kiến cũng là yếu tố làm các hoạt động của ổ cứng bị thuyên giảm. Kiến sẽ chui vào trong ổ cứng HDD, sau đó cắn nát đệm cao su hay chập mạch, xước bề mặt đĩa.
Tác động vật lý trong quá trình sử dụng
Tác động vật lý gây ra lỗi có tỷ lệ lên đến 11,8% sau khoảng 36 tháng sử dụng ổ cứng. Hầu hết, khi ổ cứng HDD hoạt động ở giai đoạn này đều bị giảm tuổi thọ, một số linh kiện phải khởi động rồi mới ngừng hoạt động. Một số tác nhân vật lý có thể làm giảm tuổi thọ của ổ cứng như:
Bị rơi, va đập: Việc làm rơi, va đập sẽ làm đầu đọc của máy tính dễ bị hỏng, có thể gây xước trên bề mặt từ tính của đĩa. Từ đó làm xáo trộn những hoạt động bên trong ổ cứng.
Bật - tắt máy nguồn liên tục: Thói quen bật, tắt nguồn liên tục có khả năng làm giảm các hoạt động của ổ cứng HDD. Bởi thao tác này đòi hỏi ổ cứng phải truy xuất nhiều lần, tức là HDD phải quay nhiều, nhanh mòn và dễ bị giảm tuổi thọ hơn.
Bật mở nguồn liên tục làm ổ cứng nhanh hư
Các dấu hiệu nhận biết ổ cứng HDD sắp hỏng
HDD thường có một số biểu hiện bất thường trước khi hỏng hoàn toàn. Tuy nhiên, các dấu hiệu dưới đây không khẳng định chắc chắn HDD sắp hỏng, vì chúng cũng có thể xuất phát từ hệ điều hành, cáp kết nối hoặc các linh kiện khác.
Xuất hiện tiếng kêu bất thường
HDD sử dụng các bộ phận cơ học nên sẽ phát ra âm thanh khi hoạt động. Tuy nhiên, nếu xuất hiện tiếng lạch cạch, click lặp lại, tiếng cọ xát hoặc tiếng kêu lớn bất thường, ổ cứng có thể đang gặp vấn đề với đầu đọc/ghi, động cơ hoặc các thành phần cơ khí bên trong.
Tốc độ đọc/ghi giảm bất thường
Máy tính mở file rất chậm, sao chép dữ liệu mất nhiều thời gian, thường xuyên bị treo khi truy cập ổ đĩa hoặc HDD hoạt động ở mức tải cao kéo dài có thể là dấu hiệu ổ cứng đang gặp vấn đề. Tuy nhiên, cần kiểm tra thêm tình trạng hệ thống trước khi kết luận HDD bị lỗi.
File bị lỗi hoặc dữ liệu không thể truy cập
Các file trước đây hoạt động bình thường nhưng đột nhiên không mở được, bị lỗi hoặc không thể sao chép có thể liên quan đến lỗi hệ thống file hoặc bad sector trên HDD. Nếu tình trạng xuất hiện ngày càng thường xuyên, người dùng nên sao lưu dữ liệu quan trọng càng sớm càng tốt.
Xuất hiện lỗi đọc/ghi và bad sector
HDD có nhiều bad sector, thường xuyên báo lỗi khi đọc/ghi hoặc xuất hiện cảnh báo S.M.A.R.T. là những dấu hiệu cần đặc biệt chú ý. Người dùng có thể kiểm tra thông tin S.M.A.R.T. để theo dõi các chỉ số sức khỏe của ổ đĩa và phát hiện bất thường.
Máy tính thường xuyên bị treo hoặc không nhận HDD
Nếu hệ thống thường xuyên bị treo khi truy cập dữ liệu, khởi động rất lâu hoặc đôi lúc BIOS/hệ điều hành không nhận ổ cứng, HDD có thể đang gặp lỗi. Trước khi kết luận, nên kiểm tra cả cáp SATA, nguồn cấp và cổng kết nối.
Lưu ý: Khi HDD xuất hiện nhiều dấu hiệu bất thường cùng lúc, hãy ưu tiên sao lưu dữ liệu quan trọng trước, sau đó mới tiến hành kiểm tra hoặc thay thế ổ cứng.
Cách tăng tuổi thọ cho ổ cứng HDD
Để ổ cứng HDD hoạt động ổn định và bền hơn, người dùng nên chú ý đến nhiệt độ, rung động, nguồn điện và cách sử dụng trong quá trình vận hành.
Duy trì nhiệt độ hoạt động phù hợp
Nhiệt độ cao kéo dài có thể ảnh hưởng đến độ ổn định của HDD. Hãy đảm bảo thùng máy có luồng khí lưu thông tốt, vệ sinh bụi định kỳ và tránh đặt máy tính gần nguồn nhiệt hoặc dưới ánh nắng trực tiếp.
Hạn chế rung động và va đập
HDD chứa nhiều bộ phận cơ học có độ chính xác cao nên khá nhạy cảm với va đập và rung động, đặc biệt khi ổ đang hoạt động. Vì vậy, cần lắp HDD chắc chắn và hạn chế di chuyển máy tính trong quá trình đọc/ghi dữ liệu.
Đảm bảo nguồn điện ổn định
Nguồn điện không ổn định hoặc máy tính bị mất điện đột ngột có thể ảnh hưởng đến HDD và dữ liệu đang được ghi. Nên sử dụng bộ nguồn chất lượng tốt với máy chủ, NAS hoặc hệ thống lưu trữ quan trọng có thể cân nhắc sử dụng UPS.
Không tắt nguồn đột ngột
Hãy thực hiện đúng quy trình Shut down thay vì ngắt nguồn trực tiếp khi máy đang hoạt động. Điều này giúp hệ điều hành hoàn tất các tác vụ đọc/ghi và giảm nguy cơ lỗi dữ liệu.
Theo dõi tình trạng HDD định kỳ
Các công cụ như CrystalDiskInfo có thể đọc dữ liệu S.M.A.R.T. để theo dõi tình trạng ổ cứng và phát hiện một số chỉ số bất thường. Nếu xuất hiện cảnh báo, nên kiểm tra và sao lưu dữ liệu quan trọng sớm.
Sao lưu dữ liệu thường xuyên
Sao lưu không trực tiếp làm tăng tuổi thọ HDD, nhưng đây là biện pháp quan trọng để giảm rủi ro mất dữ liệu khi ổ cứng gặp sự cố. Với dữ liệu quan trọng, nên duy trì nhiều bản sao trên các thiết bị hoặc vị trí lưu trữ khác nhau.
Lựa chọn thay thế và nâng cấp HDD
Nếu HDD hiện tại đã xuống cấp hoặc không còn đáp ứng tốt nhu cầu, SSD là lựa chọn nâng cấp đáng cân nhắc. Do không sử dụng bộ phận cơ học, SSD có tốc độ truy xuất nhanh, độ trễ thấp, hoạt động êm và khả năng chống rung, va đập tốt hơn HDD.
Tuy nhiên, HDD vẫn có lợi thế về dung lượng lớn và chi phí trên mỗi GB thấp. Vì vậy, người dùng có thể kết hợp SSD và HDD: SSD dùng để cài hệ điều hành, phần mềm và lưu dữ liệu cần truy xuất nhanh; HDD đảm nhiệm lưu trữ các tệp dung lượng lớn.
Với dữ liệu quan trọng, dù sử dụng HDD hay SSD, bạn vẫn nên sao lưu định kỳ sang thiết bị hoặc hệ thống lưu trữ khác để hạn chế rủi ro mất dữ liệu.
Kết luận
Tuổi thọ ổ cứng HDD không có một con số cố định mà phụ thuộc vào chất lượng ổ đĩa, cường độ sử dụng, nhiệt độ, nguồn điện và môi trường vận hành. Vì vậy, thay vì chỉ dựa vào số năm sử dụng, người dùng nên thường xuyên theo dõi tình trạng ổ cứng và chú ý đến các dấu hiệu bất thường.
Để HDD hoạt động ổn định và bền hơn, hãy hạn chế va đập, rung động, nhiệt độ cao và mất điện đột ngột, đồng thời kiểm tra S.M.A.R.T. định kỳ. Đặc biệt, những dữ liệu quan trọng nên được sao lưu sang thiết bị khác thay vì phụ thuộc vào duy nhất một ổ cứng.
Hy vọng những chia sẻ từ Hoàng Hà PC đã giúp bạn hiểu rõ hơn về tuổi thọ HDD, các dấu hiệu ổ cứng sắp hỏng và cách sử dụng HDD hiệu quả, an toàn trong thời gian dài.
